Teatr Nowy – wczoraj i dziś...
Historia Teatru Nowego w Łodzi zaczyna się od utworzenia w 1949 roku przez Grupę Młodych Aktorów wychowanków łódzkiej szkoły teatralnej Leona Schillera zespołu, który zaproponował nowy, współczesny teatr polityczny. Początkowo teatr mieścił się w gmachu Domu Żołnierza przy ul. Daszyńskiego 34 (dziś ul. Tuwima). Dopiero w kwietniu 1951 roku nastąpiło przeniesienie Teatru Nowego do obecnej siedziby przy ul. Więckowskiego 15.
Brygada szlifierza Karhana, Czesław Guzek, Kazimierz Dejmek, Wojciech Pilarski, fot. M. Frankfurt
Zespół tworzyły 23 osoby, wśród nich twórcy pierwszych przedstawień – Kazimierz Dejmek, Janusz Warmiński, Jerzy Merunowicz oraz aktorzy – Bronisława Bronowska, Bohdana Majda, Barbara Rachwalska, Gustaw Lutkiewicz, Stanisław Łapiński, Janusz Kłosiński, Tadeusz Minc, Józef i Wojciech Pilarscy i in. Wizerunek teatru, jego legenda oraz ranga wiążą się z osobą Kazimierza Dejmka – jednego z najwybitniejszych artystów polskiego teatru. 1 października 1950 roku Kazimierz Dejmek otrzymał nominację na dyrektora teatru.
Łaźnia, Wojciech Pilarski, fot. Franciszek Myszkowski
Czas jego dyrekcji (pierwszą kadencję liczy się od 1949 do 1961 roku, drugą od 1975 do 1979) to okres świetności Teatru Nowego. Tworzył widowiska podejmujące wielką problematykę moralną i polityczną (m.in. prapremiery Święta Winkelrida i Ciemności kryją ziemię (zdjęcie obok) Jerzego Andrzejewskiego, ostatnia z udziałem autora). Przywrócił teatrowi dramat staropolski (m.in. Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim otrzymała na II Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w 1961 roku nagrody za najlepszy spektakl, reżyserię i muzykę Witolda Krzemińskiego oraz nagrody dla aktorów Zofii Petri, Bogdana Baera i Stanisława Łapińskiego).
Historyja o chwalebnym…, Bohdana Majda, Hanna Bedryńska, Barbara Rachwalska, Ignacy Machowski, Zofia Petri, fot. Andrzej Brustman
Chociaż odejście Dejmka zamknęło okres budowania oryginalnej linii repertuarowej, to lata następne – szczególnie dyrekcji Wojciecha Pilarskiego, Janusza Kłosińskiego czy Jerzego Zegalskiego przyniosły wyróżniające się inscenizacje klasyki, dramaturgii współczesnej, zarówno polskiej jak i zachodniej, co zaowocowało licznymi nagrodami. Dla przykładu warto przypomnieć niektóre z nich.
Ten który dotrzymuje słowa, Ludwik Benoit, Barbara Rachwalska, fot. Jerzy Neugebauer
III Kaliskie Spotkania Teatralne – „Gazeta Poznańska” przyznała nagrodę spektaklowi Ten, który dotrzymuje słowa Alfreda Dias Gomesa w reżyserii Józefa Grudy, ze scenografią Iwony Zaborowskiej, z muzyką Mateusza Święcickiego (premiera 4 kwietnia 1963). Ludwik Benoit został nagrodzony za rolę Zé-Osiołka w tym przedstawieniu. 5 grudnia 1963 roku miała miejsce prapremiera polska Czerwonej magii Ghelderode w reżyserii Tadeusza Minca, scenografią Henri Poulain, z muzyką Witolda Lutosławskiego. Spektakl otrzymał główną nagrodę na IV Kaliskich Spotkaniach Teatralnych, nagrody I stopnia reżyser i scenograf oraz Zygmunt Malawski za rolę Hieronimusa. Wielokrotnie teatr był nagradzany Srebrną Łódką – Nagrodą Towarzystwa Przyjaciół Łodzi m.in. za Sen srebrny Salomei Słowackiego, reżyseria Tadeusza Minca, Życie jest snem Calderona, reżyseria Witolda Zatorskiego, Idiotę wg Dostojewskiego, adaptacja i reżyseria Stanisława Brejdyganta (premiera 30 XII 1972). Bogusław Sochnacki za rolę Rogożyna w tym spektaklu otrzymał nagrodę Srebrnego Pierścienia, przyznaną po raz pierwszy. Również Operetka Gombrowicza, w reżyserii Kazimierza Dejmka, której prapremiera miała miejsce 13 kwietnia 1975 roku otrzymała Srebrną Łódkę, a ponadto na XVI Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu nagrodzeni zostali reżyser Kazimierz Dejmek, scenograf Andrzej Majewski, autor muzyki Tomasz Kiesewetter oraz aktorzy Mieczysław Voit, Andrzej Żarnecki i Bogusław Sochnacki. Na jednym z przedstawień 
Operetka, Andrzej Żarnecki, Marek Barbasiewicz, Ryszard Dembiński, fot. Andrzej Brustman
Operetki teatr gościł Artura Rubinsteina. 14 grudnia 1975 roku miała miejsce premiera Garbusa Sławomira Mrożka, reżyseria Kazimierz Dejmek z udziałem Andrzeja Maya, którego rola Onka była nagrodzona Srebrnym Pierścieniem w 1976 roku. Na XVII Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych nagrodę za reżyserię Garbusa otrzymał Dejmek oraz za rolę Barona Mieczysław Voit.
Garbus, Izabela Pieńkowska, Bogusław Sochnacki, Barbara Kraftówna, Mieczysław Voit, Leon Charewicz, fot. Jerzy Neugebauer
Warto też podkreślić, że prapremiera polska Zwłoki Friedricha Dürrenmatta w reżyserii Kazimierza Dejmka, odbyła się 9 kwietnia 1978 roku w Teatrze Nowym. Obsypane licznymi nagrodami były Uciechy staropolskie w opracowaniu i reżyserii Dejmka, z dekoracjami Jana Polewki i wybitnymi rolami Ludwika Benoit, Bogdana Baera, Jerzego Chojnowskiego i Ryszarda Dembińskiego. W 1982 roku na XXII Kaliskich Spotkaniach Teatralnych nagrodę indywidualną otrzymała Mirosława Marcheluk za rolę Izabeli w przedstawieniu Miarka za miarkę Szekspira. W 1987 roku Ludwik Benoit obchodził jubileusz 40-lecia pracy scenicznej grając Harpagona w Skąpcu Moliera. Rola ta została nagrodzona na XXVII Kaliskich Spotkaniach Teatralnych.
Uciechy staropolskie, Ludwik Benoit, Jerzy Chojnowski, fot. Andrzej Brustman
Teatr był zamknięty i poddany przebudowie oraz modernizacji w czerwcu 1993 roku. Działalność artystyczną Dużej Sali zainaugurowano 10 października 1998 roku premierą Fausta J.W. Goethego w reżyserii Zdzisława Jaskuły – ówczesnego dyrektora teatru. Od września 1999 roku do stycznia 2002 kierownictwo artystyczne sprawował Mikołaj Grabowski. W związku z jubileuszem 50-lecia Teatru Nowego w Łodzi wyreżyserował sztukę Prorok Ilja Tadeusza Słobodzianka, której prapremiera odbyła się 12 listopada 1999 roku. Spektakl otrzymał Grand Prix konkursu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na wystawienie polskiej sztuki współczesnej i Grabowski nagrodę za reżyserię na I Festiwalu Dramaturgii Współczesnej Zabrze 2001.
50-lecie Teatru Nowego, Kazimierz Dejmek, Eugeniusz Kamiński, Maria Białobrzeska, Wiesława Mazurkiewicz, Bogdan Baer, Barbara Gołębiewska, Eugenia Herman, Gustaw Lutkiewicz, fot. Archiwum Teatru
W marcu 2001 roku została otwarta po remoncie Mała Sala, bez stałego podziału na scenę i widownię, co umożliwia dowolną aranżację przestrzeni stosownie do artystycznej wizji realizatorów konkretnego przedstawienia. W zależności od niej widownia może być przeznaczona na 120 do 150 osób. Wystawiona na tej scenie prapremiera Beztlenowców Ingmara Villqista w reżyserii Łukasza Kosa otrzymała nagrodę publiczności na V Ogólnopolskim Festiwalu Sztuki Reżyserskiej Interpretacje 2002 w Katowicach, a reżyser „sakiewkę” od jurora – Jana Englerta. Nagrodą Złotego Yoricka za najlepszą inscenizację dzieł dramatycznych Williama Shakespeare΄a wyróżniono w maju 2001 roku Króla Leara w reżyserii Mikołaja Grabowskiego. Sezon 2001/2002 rozpoczęto prapremierą Snu pluskwy Słobodzianka w reżyserii Kazimierza Dejmka. Za realizację tego przedstawienia, a także Beztlenowców, teatr uhonorowano nagrodą Srebrnej Łódki.
Sen pluskwy, scena zbiorowa, fot. Sergiusz W.
Beztlenowce, Andrzej Konopka, Wojciech Błach, fot. Sergiusz W.
Od 1 września 2002 stanowisko dyrektora Teatru Nowego objął po raz trzeci Kazimierz Dejmek. Hamlet Shakespeare΄a miał zainaugurować powrót do macierzystego teatru, niestety śmierć Kazimierza Dejmka udaremniła reżyserski zamiar – spektakl do premiery doprowadził Maciej Prus.
Hamlet, Oskar Hamerski, Mirosława Marcheluk, Andrzej Żarnecki, fot. Sergiusz W.
Od lipca 2003 do lutego 2005 roku dyrektorem artystycznym teatru był Grzegorz Królikiewicz. 14 listopada 2003 roku miała miejsce premiera Mistrza i Małgorzaty Michała Bułhakowa w reżyserii Andrzeja Marii Marczewskiego. Arcydzieło światowej literatury, wielokrotnie wystawiane w teatrze oraz filmie, w adaptacji i reżyserii Marczewskiego, cieszyło się wielkim zainteresowaniem widzów. Rekordy frekwencji biła farsa Mayday Ray Cooneya, zgrabnie wyreżyserowana przez Ryszarda M. Nyczkę, której premiera odbyła się 24 stycznia 2004. Historia taksówkarza, który prowadzi podwójne życie, pełna komicznych i zaskakujących sytuacji utrzymuje się w repertuarze przez następne sezony grana ponad 100 razy.
Mistrz i Małgorzata, scena zbiorowa, fot. Janusz Szymański
Mayday, Dariusz Kowalski, Wojciech Bartoszek, Tomasz Kubiatowicz, fot. Janusz Szymański
Niezwykłym wydarzeniem była premiera Chłopców Stanisława Grochowiaka, w reżyserii Marka Pasiecznego (8 lutego 2004). W spektaklu grała plejada gwiazd starszego pokolenia: Maria Białobrzeska, Mieczysław A. Gajda, Marek Kołaczkowski, Michał Szewczyk i Bogusław Sochnacki, którego Kalmita okazał się ostatnią rolą. Po śmierci Sochnackiego do obsady przedstawienia dołączył Emil Karewicz. Mirosława Maecheluk za rolę Siostry Przełożonej w Chłopcach i Gertrudy w Hamlecie Shakespeare΄a została uhonorowana w 2004 roku Nagrodą Prezydenta z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru.30 grudnia 2003 roku, w przeddzień pierwszej rocznicy śmierci Kazimierza Dejmka we foyer Teatru Nowego w Łodzi odsłonięto tablicę upamiętniającą wybitnego reżysera i wieloletniego dyrektora teatru.
Chłopcy, Mirosława Marcheluk i Emil Karewicz, fot. Janusz Szymański
W dniach 17–18 maja 2004 roku odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa Teatr Kazimierza Dejmka zorganizowana w 80. rocznicę urodzin artysty. Natomiast 12 listopada 2004 roku Teatr Nowy obchodził jubileusz 55-lecia powołania sceny w Łodzi. Z tej okazji uroczystość została uświetniona przedstawieniem Hamleta Williama Shakespeare’a w reżyserii Kazimierza Dejmka.
6 stycznia 2005 roku Kamila Wojciechowicz otrzymała nagrodę sekcji krytyków teatralnych ZASP za najlepszy debiut aktorski w polskim teatrze dramatycznym w sezonie 2003/2004 za rolę Warwary w Biednych ludziach Fiodora Dostojewskiego w reżyserii Stanisława Brejdyganta.
Premiera sztuki Harolda Pintera Urodziny Stanleya wyreżyserowanej przez Ryszarda Kotysa, która odbyła się 26 lutego 2005, uprzedziła przyznanie angielskiemu dramaturgowi nagrody Nobla. Okazało się, że Teatr Nowy był jedyną sceną w Polsce, na której w momencie uhonorowania Pintera grano jego dzieło i to z dużym powodzeniem u publiczności.
Od lutego 2005 funkcję dyrektora artystycznego pełnił Jerzy Zelnik. Za jego kadencji przedstawienie Komedii omyłek Shakespeare΄a w reżyserii Macieja Prusa otrzymało Złotego Yoricka za najlepszą inscenizację dzieł dramatycznych Williama Szekspira w sezonie 2004/2005, główną nagrodę przyznawaną przez Zarząd Fundacji Theatrum Gedanense.
Komedia omyłek, Dariusz Kowalski, Andrzej Wichrowski, Marek Cichucki, Wojciech Chorąży, Ireneusz Czop, fot. Sergiusz W.
Wydarzeniem sezonu 2004/2005 był jubileusz 60-lecia pracy artystycznej Marii Białobrzeskiej (1945–2005). Aktorka zaraz po wojnie debiutowała w Teatrze Starym w Krakowie, następnie zaangażowana przez Arnolda Szyfmana przeniosła się do Warszawy, gdzie grała w Teatrze Polskim u boku Solskiego i Osterwy. Zanim w 1951 roku związała się z naszą sceną, występowała w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku i w Teatrze im. S. Jaracza w Łodzi. Pracę u Kazimierza Dejmka rozpoczęła prawie z początkiem istnienia Teatru Nowego i pozostała mu wierna do dziś. Stworzyła tu wielkie i niezapomniane kreacje m.in. Mezaliansowej w Łaźni Majakowskiego, nauczycielki Konstancji w Święcie Winkelrida Andrzejewskiego i Zagórskiego, Nike w Nocy listopadowej Wyspiańskiego, Heleny w Lekkomyślnej siostrze Perzyńskiego, Babci Eugeni w Tangu i Nietoperzowej w Vaclavie Mrożka, Pani Baker w Motyle są wolne Gershe, Mammy w Kalece w Inishmaan McDonacha, Hrabiny de Profundis w Chłopcach Grochowiaka. Jubileuszowy wieczór zgromadził licznych przyjaciół artystki, wybitnych aktorów polskich teatrów, którzy recytowali fragmenty ról, opowiadali dowcipne anegdoty i ze wzruszeniem wspominali wspólne chwile. To był jedyny w swoim rodzaju, wielogodzinny spektakl, bez scenariusza i reżysera, którego oprócz Marii Białobrzeskiej bohaterką była wspaniała polska scena.
Chłopcy, Henryk Staszewski, Bogusław Sochnacki, Michał Szewczyk, Maria Białobrzeska, Marek Kołaczkowski, fot. Janusz Szymański
Maria Białobrzeska jest odznaczona Krzyżem Walecznych, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Warszawskim Krzyżem Powstańczym. Nagrodzona Srebrnym Pierścieniem przyznanym z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru i Nagrodą Prezydenta Jerzego Kropiwnickiego.
Prapremiera Nadludzi Stanisława Brejdyganta w reżyserii autora 17 września 2005 roku zainaugurowała sezon 2005/2006 na Małej Sali. W dniach 12–28 listopada miała miejsce I edycja Spotkań Miast Partnerskich pod honorowym patronatem Prezydenta Miasta Jerzego Kropiwnickiego. Spotkania mają charakter cykliczny i służą prezentacji najciekawszych dokonań artystycznych w danym sezonie europejskich teatrów dramatycznych z Miast partnerskich Łodzi.
Podczas XXIII Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi, Jerzy Zelnik zaproponował absolwentom PWSFTviT specjalną nagrodę – zatrudnienie ich na sezon 2005/2006 w Teatrze Nowym. Z propozycji skorzystało dwanaście osób i tak powołano Scenę Młodych, w ramach której powstały spektakle Bliżej Patricka Marbera, w reżyserii Karoliny Szymczyk i Choroba młodości Ferdinanda Brucknera, w reżyserii Ireneusza Janiszewskiego oraz autorskie przedstawienie Michała Walczaka Kac. Projekt został wsparty finansowo przez Ministerstwo Kultury i zaowocował niezwykłym sukcesem. Młodzi realizatorzy wzięli na warsztat sztuki mówiące o ich problemach, a przedstawienia okazały się majstersztykiem reżysersko-aktorskim, zyskały uznanie publiczności i krytyki. Mariusz Ostrowski za rolę Fredera w Chorobie młodości otrzymał Brylant – nagrodę przyznawaną młodym aktorom za wybitną kreację.
Choroba młodości, Mariusz Ostrowski, Kamila Salwerowicz, Monika Buchowiec, fot. Janusz Szymański
W 2005 roku Teatr Nowy zorganizował pierwszą edycję Spotkań Teatrów Miast Partnerskich. Ideą założycielską Spotkań była prezentacja łodzianom najciekawszych dokonań teatralnych, które powstały w europejskich miastach partnerskich Łodzi. Przy doborze spektakli organizatorzy preferowali inscenizacje polskiej dramaturgii oraz dramaturgii autorów pochodzących z kraju danego teatru. Z czasem te zasady uległy zmianom, wraz z atrakcyjnymi propozycjami, które nie mieściły się w założonych ramach. Spotkania nie miały charakteru konkursowego. Podczas I edycji swoje najlepsze spektakle przedstawiły teatry z Chemnitz, Lyonu, Szegedu, Stuttgartu i Tel Avivu oraz – jako gospodarz i organizator – Teatr Nowy. W Spotkaniach wzięło udział około 150 artystów. Spektakle zostały zaprezentowane na Dużej i Małej sali Teatru Nowego w Łodzi. Znaczącym wydarzeniem w programie spotkań była sesja teatrologiczna pt.: Hanoch Levin – izraelski poeta sceny na wojnie, zorganizowana wspólnie z Instytutem Dramatu Izraelskiego z Tel Avivu i Katedrą Dramatu i Teatru Uniwersytetu Łódzkiego. Można było zobaczyć m.in. Marię Stuart Schillera z Städtische Theater z Chemnitz, Parady Potockiego z Théâtre des ASPHODELES z Lyonu, Na pełnym morzu Mrożka w wykonaniu Szegedi Nemzeti Színház z Węgier, Ya'acobi & Leidental Levina z The Cameri Theatre z Tel Avivu czy Mistrz i Małgorzatę Bułhakowa Teatru Nowego.
W kwietniu 2006 roku Scena Prezentacje Artystyczne zmieniła nazwę na Scenę Propozycji Teatru Nowego.
Kolejny sezon 2006/2007 otworzył Rozbity dzban Henryka Kleista w reżyserii Jerzego Zelnika. Premiera tej satyrycznej komedii odbyła się w Teatrze Nowym 16 września 2006 roku, w dwusetną rocznicę powstania dzieła. Natomiast 7 października 2006 roku miała miejsce następna premiera na Małej Sali – Małe zbrodnie małżeńskie Erica-Emmanuela Schmitta wyreżyserowała Katarzyna Deszcz. Małżeńską psychodramę, pełną zaskakujacych zwrotów akcji zagrali Agnieszka Korzeniowska i Dariusz Kowalski.
Rozbity dzban, Michał Bieliński, Beata Kolak, Paweł Pabisiak, fot. Janusz Szymański
Małe zbrodnie małżeńskie, Agnieszka Korzeniowska, Dariusz Kowalski, fot. Janusz Szymański
Prapremierą Kaca Michała Walczaka 23 października 2006 roku teatr zainaugurował drugą edycję Spotkań Miast Partnerskich, wydarzenia artystycznego, w którym uczestniczą zagraniczne teatry z miast, które współpracują z Łodzią. Prezentowane spektakle wyróżniają się atrakcyjną inscenizacją i przybliżają europejską dramaturgię narodową. W tej ciekawej i ambitnej konfrontacji brały udział jeszcze inne tytuły z naszego repertuaru m.in. Rozbity dzban Henryka Kleista i Plac św. Włodzimierza Ludmiły Razumowskiej, reżyserii Tomasza Zygadły. Autorka przyjechała do Łodzi na prapremierę Placu św. Włodzimierza 11 marca 2006 roku, po spektaklu wzięła udział w konferencji prasowej i spotkała się z publicznością. Twórczość Razumowskiej wyrasta z tradycji wielkiej literatury rosyjskiej, dramaturgii Czechowa, jest jej wspaniałą kontynuatorką i godną następczynią. Nowy zaprezentował także Czekając na Godota w reżyserii Wojciecha Bartoszka, aby uczcić jubileusz stulecia urodzin Samuela Becketta, którego dramaturgia ma ogromną rangę kulturotwórczą. W ramach Sceny Propozycji Artystycznych pokazaliśmy także Yotam, sztukę Navy Semel, która pochodzi z Tel Awiwu, w reżyserii Karoliny Szymczyk-Majchrzak i wykonaniu Jolanty Jackowskiej-Czop. Monodram przedstawia historię Zuli i jej synka z zespołem Downa. To spektakl pełen niezwykłych uczuć i doświadczeń, który zmusza do konfrontacji z naszymi lękami i słabościami. Jolanta Jackowska-Czop za rolę Zuli dostała główną nagrodę na 35. Festiwalu Teatrów Jednego Aktora we Wrocławiu. Spektakl Yotam powstał jako efekt współpracy Teatru Nowego z Teatrem Cameri w ramach pierwszej edycji Spotkań Miast Partnerskich i jest doskonałym przykładem jak znakomicie sprawdza się idea festiwalu. Podczas Spotkań Miast Partnerskich wydarzeniom teatralnym towarzyszyły multimedialne atrakcje: pokazy filmów dokumentalnych, wieczory muzyki, wystawy plakatów, afiszy, pokazy video, konferencje i spotkania z realizatorami.
W grudniu 2006 roku Sekcja Krytyków Teatralnych ZASP wyróżniła Jerzego Zelnika za powołanie w Teatrze Nowym Sceny Młodych. W styczniu 2007 roku dyrektor Jerzy Zelnik został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w maju Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
3 grudnia 2007 Stanisław Brejdygant – aktor, reżyser, dramaturg świętował jubileusz pięćdziesięciolecia pracy artystycznej. Aktor pokazał fragmenty spektakli, w którym gra na scenie Teatru Nowego. Nie mógł przypomnieć roli z dubbingu serialu Ja, Klaudiusz Herberta Wise, w którym użyczył głosu Derekowi Jacobi (tytułowej postaci – przypis redakcji). Po oklaskach czekała na jubilata niespodzianka. Krystyna Gucewicz oddała głos jego przyjaciołom: Ewie Wiśniewskiej, Adamowi Ferency, Zbigniewowi Zapasiewiczowi.– Czuję się ambiwalentnie – zwierzył się „Gazecie” Brejdygant.– Taki jubileusz śmieszy. Oczywiście, jeśli ma się poczucie humoru na swój własny temat. Bo to jak z wierszyka Boya; sadza się starego pryka i solennie się go tyka. Ale w gruncie rzeczy to moment podsumowania. W każdej z dyscyplin mógłbym być dalej. Ale cóż – z żadną nie mogę się rozstać – wzdychał jubilat.” Leszek Karczewski Gazeta Wyborcza Łódź nr 284.
Mistrz i Małgorzata, Marek Lipski, Stanisław Brejdygant, fot. Janusz Szymański
Wydarzeniem obchodów roku Stanisława Wyspiańskiego była premiera Wesela w inscenizacji i reżyserii Ryszarda Peryta z muzyką Zygmunta Koniecznego, która miała miejsce 24 marca 2007 na Dużej Sali. Ryszard Peryt jako jedyny na świecie zrealizował wszystkie dzieła sceniczne Wolfganga A. Mozarta. Wesele należy do najistotniejszych wypowiedzi teatralnych na temat społeczeństwa polskiego w ogóle.
Wesele, Malwina Irek, fot. Janusz Szymański
Z okazji obchodów Międzynarodowego Dnia Teatru nagrodę Prezydenta Miasta dostał Stanisław Brejdygant.
Sezon 2007/2008 zainaugurowała prapremiera Wszystko z miłości Alana Ayckbourna w reżyserii Jerzego Zelnika, gorzkiej komedii o tym, jak miłość może zniszczyć życie. Autorem plakatu do sztuki Ayckbourna jest Rafał Olbiński.
W październiku 2007 roku uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi Teatrowi Nowemu zostało nadane imię Kazimierza Dejmka. Doniosła uroczystość z udziałem rodziny, przyjaciół patrona i licznych współpracowników, którzy przyjechali z całej Polski odbyła się w siedzibie teatru 14 stycznia 2008 roku. A już 31 stycznia na frontowej fasadzie budynku teatru przy ul. Więckowskiego 13 zawisł neon z biało-czerwonym logo i nazwą teatru.
W rocznicę wprowadzenia stanu wojennego, w 2007 roku dyrektor naczelny Teatru Nowego Janusz Michaluk został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
17 lutego 2008 roku odbyła się premiera Metody Grönholm hiszpańskiego dramaturga Jordi Galcerăna, w reżyserii Ireneusza Janiszewskiego. Ten psychologiczny thiller, zrealizowany w Madrycie przez Sergi Belbela, był teatralnym hitem. Zadecydowała o tym intrygujaca fabuła, aktualny temat i talent autora. Sztuka stawia ważne pytanie o moralne granice robienia zawodowej kariery. Metoda Grönholm w wykonaniu łódzkich artystów zachwyciła publiczność, która wypełniała po brzegi Małą Salę. Niestety, kiedy od września 2008 roku dyrektorem artystycznym Teatru Nowego im. Kazimierza Dejmka został Zbigniew Brzoza, spektakl został zdjęty z afisza.
Metoda Grönholm, Paweł Audykowski, Marek Lipski, Łukasz Pruchniewicz, Bogusława Jantos, fot. Janusz Szymański
Zbigniew Brzoza zapoczątkował swoją dyrekcję 14 listopada 2008 roku premierą produkcyjniaka Vaška Kaňi Brygada szlifierza Karhana w reżyserii Remigiusza Brzyka. W 1949 roku zespół Kazimierza Dejmka rozpoczął działalność Teatru Nowego od tego tytułu. Reżyser odwołał się w inscenizacji do przedstawienia Dejmka. Ukłonem w stronę tradycji teatru było przyznanie Brygadzie szlifierza Karhana tytułu Wydarzenia Roku 2008 przez redakcję Polityki. W tym samym roku dziennikarze uznali Brygadę szlifierza Karhana za najlepsze przedstawienie sezonu 2008/2009 na łódzkich scenach i przyznali Złotą Maskę, tym samym wyróżnili Wojciecha Błacha za rolę aktorską. Brygada została również nagrodzona na I Międzynarodowym Festiwalu Teatrów PostSoc – Nowa Huta 2009.
Brygada szlifierza Karhana, Wojciech Błach, fot. Dariusz Błoński
W 2008 roku aktorka Mirosława Marcheluk otrzymała odznakę za Zasługi dla Miasta Łodzi.
W sierpniu 2009 roku Zbigniew Brzoza został odwołany z funkcji dyrektora artystycznego Teatru Nowego im. K. Dejmka w Łodzi.
Bożenna Jędrzejczak
