spektakle

Szewcy

| Stanisław Ignacy Witkiewicz

opracowanie i reżyseria:
Jerzy Stuhr
premiera:
8 grudnia 2017 r., Duża Sala

Spektakl w opracowaniu i reżyserii Jerzego Stuhra to nowe odczytanie najważniejszej i najbardziej dojrzałej ze sztuk Stanisława Ignacego Witkiewicza, w której teoretykowi Czystej Formy udało się zawrzeć wszystkie najistotniejsze problemy całej jego twórczości. To awangardowe dzieło, wielokrotnie wystawiane w Polsce, stało się już teatralną klasyką.


Szewcy Witkacego przedstawiają skutki trzech społecznych przewrotów. Najpierw władzę zdobywają „dziarscy chłopcy”, potem szewcy, na koniec pedantyczni towarzysze. Wszelkie zmiany społeczne dokonują się jednak poza sceną. Na niej bohaterowie jedynie przeżywają dramat społecznych kataklizmów. Żaden z bohaterów dramatu nie jest artystą (jedna z najbardziej charakterystycznych postaci w teatrze Witkacowskim), a Witkacy nie porusza w dramacie problemów estetycznych, kwestii roli sztuki i jej koniecznego, zgodnie z teorią autora, upadku. Trudno jednak zaprzeczyć, że Szewcy to dramat, w którym Witkiewicz podjął próbę przekształcenia „sparszywiałej rzeczywistości” w dzieło czysto formalne. I przedstawił - przeszkody na drodze do dzieła Czystej Formy budowane przez współczesność. Umiejętnie dystansując się do stosowanych przez siebie środków formalnych (zmartwychwstania postaci scenicznych, humoru językowego), nadal posługując się nimi.


Celem nowej realizacji spektaklu na scenie Teatru Nowego w Łodzi nie będzie ani gwałtowne „uwspółcześnienie” dramatu Witkacego, ani tym bardziej „uwitakcawianie” współczesności. Czyli przekonywanie, że językiem Witkacego in crudo można opowiedzieć historię nowoczesnej przemocy wyrażanej przez frazes. Zamiarem jest raczej skonfrontowanie wypowiadanej na scenie presji, mechanizującego się mówienia, które naśladuje głos mechanizującej się cywilizacji – jakim usłyszał go Witkacy w latach trzydziestych – z niepowstrzymaną współczesną gadaniną bez nadziei na istotne mówienie. A także wnikliwe przyjrzenie się witkacowskiemu pesymizmowi, który w dzisiejszym świecie wydaje się być jeszcze bardziej uzasadniony.


Przedstawienie będzie ukoronowaniem projektu Łódź stolicą awangardy, którego operatorem jest Teatr Nowy im. Kazimierza Dejmka w Łodzi, w ramach obchodów stulecia awangardy w Polsce.