spektakle

Sacharyna pięć za markę!

Opowieść słowno muzyczna jest wędrówką poprzez historie i oddalone od siebie miejsca: Łódź i Rzym; ulice i osoby, które je przemierzały w czasie wojny, około 70 lat temu. To historia pewnej monety, pieniądza, za który nic teraz nie można kupić. Pieniądza obiegowego Łódzkiego Getta, które trwało najdłużej w okupowanej Europie.

 

Przedstawienie Sacharyna pięć za markę! powstało w roku 2001 z inicjatywy grupy muzycznej Klezroym zafascynowanej historią ulicznego pieśniarza łódzkiego getta, Jankiela Herszkowicza.

 

Muzycy postanowili poszerzyć ramy koncertu Jankiele w Getcie zmierzając się z formą teatralną. W pierwszej fazie nowego projektu do grupy dołączył polsko- włoski aktor Olek Mincer. Ostateczna wersja została napisana przez Ascanio Celestiniego, który powiązał dzieje własnej rodziny z losami Żydów Rzymu okupowanego przez Niemców oraz opowieścią historii łódzkiego getta. Słowna narracja splata się z utworami muzycznymi zaaranżowanymi i śpiewanymi przez muzyków grupy Klezroym.

 

Spektakl pod włoskim tytułem Saccarina cinque al soldo przemierzył w ciągu dwuletniego tournee cały włoski półwysep, zahaczając o włoskojęzyczny szwajcarski kanton Ticino; zadebiutował kilkakrotnie wznawianą wersją radiową w prestiżowym 3 programie Radia Rai - Teatri Sonori.

 

Nowa, polska wersja tekstu przedstawienia, przygotowana została specjalnie z okazji
70. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Getto, przez aktora Olka Mincera na prośbę Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, promotora przedsięwzięcia we współpracy z Włoskim Instytutem Kultury.


Grupa KlezRoym (dosłownie - rzymscy klezmerzy) założona w 1995 roku jest jednym z pierwszych włoskich zespołów kultywujących muzykę klezmer, nie unikających wpływów śródziemnomorskich (także sefardyjskich), włoskich i jazzowych.


Od poczatku występuje w prawie nie zmienionym w składzie:
Eva Coen - śpiew
Leonardo Cesari – perkusja
Gabriele Coen – saksofon i klarnet
Pasquale Laino – saksofony
Marco Loddo – gitara basowa (od 2013)
Riccardo Manzi – gitara i śpiew
Andrea Pandolfo – trąbka


Grupa ma w swoim dorobku liczne koncerty, występy radiowe, telewizyjne, a także kompozycje filmowe i teatralne; nagrała 4 płyty.


Twórcy spektaklu:


Gabriele Coen wspólnie z Isottą Toso jest autorem książki Musica errante. Tra folk e jazz: klezmer e canzone yiddish- Muzyka wędrująca. Między folkiem a jazzem: klezmer i piosenka jidysz Stampa Alternativa - 2009. Jest także leaderem grup jazzowych. W 2010 płyta AWAKENING oraz w 2013 Yiddish Melodies in Jazz, zostały wydane przez sławną wytwórnię Johna Zorna Tzadik.


Ascanio Celestini, aktor, reżyser autor licznych książek, przedstawień w tym decydujące o jego karierze Radio clandestina- Radio konspiracyjne, także filmów: między innymi Pecora nera- Czarna owca – Wenecja 2010. Współtwórca włoskiego nurtu teatru faktu, w którym opowiada o wydarzeniach społeczno historycznych wychodząc z własnego doświadczenia. Laureat wielu nagród w tym najważniejszej włoskiej nagrody teatralnej Premio Ubu w latach 2002, 2005 oraz Premio Gassman jako najlepszy młody talent w roku 2004.Jego ksiązki i przedstawienia są tłumaczone i wystawiane w wielu krajach. Jest także popularnym satyrykiem prasowym i telewizyjnym.


Olek Mincer, wykształcony w warszawskim Teatrze Żydowskim oraz włoskim Studio Fersen, aktor teatralny i filmowy. Pracuje we Włoszech (między innymi: Ballada o czyścicielach szyb, Modi, The Passion) i w Polsce (np.: Austeria, W ciemności). Wystąpił na festiwalu Warszawa Singera w 2006 roku z własną wersją opowiadania I.B Singera: A Szed demon z Tyszowców. Przez kilkanaście lat pracował w trupie włoskiego aktora i autora Moniego Ovadia, z którym wystąpił między innymi w berlińskim Hebbel Theater, nowojorskim La Mama, paryskim Theatre du Rond Point, krakowskim Teatrze Starym, czy mediolańskim Piccolo Teatro di Milano. Jest również instruktorem metody Alexandra Lowena pracy z ciałem.


Spektakl będzie można obejrzeć dwukrotnie – 29 sierpnia 2014 r. w Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie oraz 30 sierpnia 2014r. w Teatrze Nowym im Kazimierza Dejmka w Łodzi.

 

Organizatorzy: Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w PolsceTeatr Nowy im. Kazimierza Dejmka w Łodzi, Włoski Instytut Kultury w Warszawie

 

Link do wydarzenia na Facebooku: https://www.facebook.com/events/1471067236469902/